Agajan bilen söhbetdeţlik...  

Menem bir çeper höwesjeńdirin...

  D.M.   -Sözbaţy hokmünde SALOWMALEÝKÝM diýýäaris we janyňyz sag, keýpleriňiz hem diňe daţ bilen bäţdir diýip umyt edip, eger siz hem rugsat berseňiz söhbetdeţligimize baţlamakçy?!  Sizi öňden hem azda-kände tanaýandyklary sebäpli biz gönüden gönü sizden soralmadyk soraglara geçmekçi!

  aA.  -Waleýkim es-SALAM! Hemmäňize saglyk we üstünlikler arzuw edýärin. Ţu iki zat köp zady özünde jemleýär. Janymyz sag bolsun we iţlerimiz, okuwlarymyz, ýaţaýyţymyz üstünliklerden doly bolsun. Sizden geljek soraglary jogapsyz galdyrmajak bolaryn. Aýdyberiň.

   -Internet bilen ilkinji tanyţlygyň nähili boldy, ilki internedi öwrenen wagtlaryň internetden nähilirak peýdalanýardyň?

  -Ilki internede girmek mümkinçiligi bolanda, men özümiň “habarlar suwsuzlygymy“ gandyrýardym. Esasan www.kp.ru we www.mn.ru adreslerine barmagy halaýardym. Yahoo-dan e-hat adresini edindim. Internetde her zat gyzyklydy. Öz aramyzda, hem “Front Page” öwrenýädik, hem-de internet sahypalaryna öýkünip, web sahypalar taýýarlamagy öwrenýädik. Öýkünmeklik hem baţda gerek. Gowy zada öýkünmeklikden zyýan gelmezmikä diýýän. Eden-je web sahypalarymyzy biri-birimize görkezip begeniţen bolýadyk. Soň mugt ýerler barada eţitdik. (Mugt bolsa mümkinçiligi gidermeli däl-ä... :-)  Ol ýerden hem adres aldyk. Adresi bolsa bilýäňiz: www.agajan.8m.com .

     -Öz www.agajan.8m.com  we www.eyho.8m.com sahypalaryň maksady näme?

    -Ilki bilen www.eyho.8m.com sahypasy barada. Bu sahypa kalendar ţekilinde gurlan. Türkmenistanda bellenilýän belli günlerden baţlap, Türkmenistan bilen baglanyţykly iň gowy materiallar we maglumatlar ýygnalandyr. Gülmegi halaýanlar üçin bolsa üsti ýetirilip durýan “gülmelewaçlar” bar. Suratlar bar...

    -Ţu günler ţol sahypa girip bolanok...

     - Dogry. Onuň sebäbi mendenmi, serwerdenmi, ýa-da “internet garagollaryndanmy” bilemok. Eger sahypa bozup keýp alýanlar bar bolsa, onda olara maslahat: bozup ýetiţseňiz, ýasap ýetiţeris :-) Emma, sahypa bozup keýp almakdan, sahypa ýasap keýp almak, özüňe-de, köçäňize-de, obaňyza-da, ţäheriňize-de, welaýatyňyza-da, ýurduňyza-da, millete-de, her kime-de peýdaly. Ţeýle dälmi, Döwran. Bu sözler türkmenleriň birleţip bilýän ýeri bolan klublary bozup ýörenlere-de degiţli. Meniň birinji sahypam bolan www.agajan.8m.com adresi barada aýtsam, bu meniň öwrenje sahypam, öwrenýän sahypam we ýene-de öwrenjek sahypamdyr. Edil ţeýle okaljak ýa-da gelinjek sahypa boljagyny bilen bolsam, belki, baţga at bererdim. Sahypaň esasy maksady Türkmenistandan habarlar bermek we onuň tapawutly ýeri - oýun görnüţinde, ýöne hakyky habarlar bermekdi. Men bu ýerde ol oýunly-habarlardan birini-ýarymymyny mysal edip hem bilerdim, emma diňe habarlaryň sözbaţylaryny aýdaýyn „Piliň ýadyna Hindistan, türkmenleriň ýadyna Owganystan düţdi“, „Çernomyrdin ýalňyţdy, türkmenler dyza çökmedi“, „Hytaýlylardan nämämiz kem“, „Türkmençe bilmeýän rus bar diýseler geň görme, türkmençe bilmeýän türkmen bar diýseler geň gör“...

    -Habarlaryň ţeýle görnüţde berilmegiňe okyjylar düţünmezler diýip çekinmedińmi?

   -Dogrusy çekinmändirinem. Emma, meni internet dostlarym derrew „ýola saldylar“ :-) Diňe ţondan soňra meniň habarlarym aga öwrüldi we „AK habarlar“ görnüţinde çykyp baţlady.

    -Asyl habarlar ţeýdip AK boldy diýsene.

    -Hawa, ýöne ol dogulanda „garagolrak“ doguldy diýäýmeseň, uly bir günäsi ýok. Ulaldygyça „akyllanýar“. Emma, ynan-aý, hiç ulalasym gelenok :-) Ulaldygyňça ýasamalyk baţlanýar: akyllysyran bolmaly, köpbilimsirän bolmaly, seresap hereket edip baţlamaly.... Emma, çagalar welin erkin, pikirlerini arkaýyn aýdyp bilýärler, gizleýän zatlary ýok, ýüregindäkiden baţga zat ýok. Meniň özüm „AK habarlaryň“ bäbejik döwürlerini halaýan. Häzir ol çagalyk döwrüni geçirip, ulalmaga baţlady. Ulaldygyça-da öňküligi ýok.

    -Ţu gürrüňini edýän „AK habarlar“ bir salym parolly boldy. Bu barada-da aýdaýsaňyz.

    -Döwran. Özüň barada özüň gepläp otursaň geň görjekler tapylar. Ţu soraga hem jogap bereýin we beýlekiler barada gürrüňe hem geçeli. Umuman, habarlaryň berliţinden närazylykdanmy ýa-da habarlaryň berliţ stiline düţünmezlikdenmi, bilmedim, ýöne maňa her hili hatlar gelip baţlady. Biri meni Türkmenistany garalamakda aýyplasa, ýene biri beýleki zatda aýyplaýarlar. Her kim meni özüniň halaýan reňkine boýamaga baţlady. Gyzyllar meni gyzyllardan hasaplady, Aklar meni aklardan hasaplady, käbiri bolsa meni hasaba-da almady :-) Ine, onsaň adamlaryň kellesini agyrtmaýyn we diňe meni okamak isleýänler meni okasyn diýen pikir bilen „AK habarlary“ gulplamaly boldy we Gorboçýow döwrüniň çilim gytçylygynda daýzalaryň podprilawka çilim satyţlary ýaly isleýänlere „habar“ göýbermeli boldum. Umuman men parolly meseläni çiţiresim gelenok... bolupdyr we geçdigi bolsun. Gözümizi ýumsagam, gulagymyzy dyksagam, dilimizi diţlesegem daţymyzda wakalar bolup ýor. Her günümiz habarlardan we wakalardan doly. Wakalary we habarlary bolsa gawunkellämizde salyp dogry netije çykarmalydyrys. Dörjelemegi öwrenjek bolmalydyrys.

     -Bilţimiz ýaly türkmen dostlarymyzyň gezelenç merkezi, ýa-da bolmasa gaýybana dünýäde dynç alyţ merkezi halyna öwrülen türkmen klublary bar. Bu klublardan biri “Türkmen sesine” sen “2000-nji ýylyň iň gowy DÖRJELEME” baýragyny mynasyp gördüň. Sen internetdäki türkmen klublary barada baţga nähili pikirde?

    -Köp ýerlerde ýyl jemlänlerinde “iň gowy........-lar” seçilip saýlanýar we bunuň maksady durmuţa lezzet bermek, iţ we dörejilik adamlarynyň “berekelellasyny” ýetirmek we höweslendirmekdir. Men klublary halaýan. Esasan-da “Türkmen sesini”. Men bu kluba internedi tanalym bäri gelýän we bu klubda entek köp temalary dörjeleţerin. Baţga-da gowy klublar bar, emma klubyň eýesi „Däli Domrulyň“ esasy utýan ýeri, ol hem klubda türkmen dilinde geplemek ţerti. Dostlaryň sähelçe-de bolsa baţga dilde geplejek bolmaklarynyň öňüni almagy „Däli Domrul“ baţarýar. Dilleri garyţdyryp geplemek medeniýet däl-de her dili arassa we ýerinde geplemek medeniýetmikä diýýärin.

   - Bu ýerde seniń sungata uly ähmiýet berýänligińi belläp bileris. Çünki sungat adamlary her wagt durmyţa lezzet berýän adamlar!:-) Ţu ýerde “2000-nji ýylyň iň gowy GYRMYLDY” baýragy barada hem aýtmaly öýdýän.

    -Hawa, “GYRMYLDY” baýragyny www.turkmenler.com -a mynasyp gördüm. Näme-de bolsa, bu sahypa 2000-nji ýylda gyrmyldap bildi. Sahypasynda klub açdy. Aktual temalary gozgajak ýaly etdi. Sahypanyň eýesi hem, ussasy hem, okyjylary hem sag bolsunlar! Men dostlary höweslendirmek üçin bu baýraklary bermegi dowam etdirjekdirin. Döwran siz hem „Talyplar“ sahypaňyzy baýraga mynasyp edip taýýarlaweriň :-)

   -Agajan, sen biziň öňümizde kyn iţ goýduň, emma seniň özüň üçin internetde iň kyn bolan iţler nähili iţler boldy, internetde hereket eden wagtyň nähili kynçylyklar bilen garţylaţdyň?

    -Garţylaţan kynçylygym iňlis dilini bilmezligim. Emma, ors dilini bilmegim iţimi biraz ýeňilledýär.

    -Internet bilen geçiren wagtyňyzdan ýatlap; wah ţuny etsemdim, wah muny hem etsemdim diýip biläýjegiňiz nämeler bar? Ýagny, puţman edip bilaýjegiň wagtlary boldumy?

    -Internetde gezeňde, gaty gowy sahypalara duţýarsyň we “Wah-wah”-lamaga baţlaýarsyň. Wah, türkmen dilinde hem ţeýle sahypalar bolsady. Türkmen aga özi barada “Türkmeni dürtmeseň duýmaz” diýýär. Haçana çenli dürtülip iţ etmeli bolarkak? Ýa-da “Türkmentelekom” dürtülmä garaţýarmyka? Türkmen aga ýene-de bir söz diýýär: „Akylly pikir edýänçä, tentek ogluny iki gezek öýerer“. „Türkmentelekom“ türkmen dilli internet barada pikir edýänçe onda-munda çeper höwesjeň dostlarymyz käbir üstünlikler gazanyp bilýärler (özümi hem çeper höwesjeňlere goţýan). Emma, näme-de bolsa biziň ol edýän sahypalarymyz çeper höwesjeňliginde galýar, professionallyk az. Ine, çeper höwesjeňligi halamasak hem çeper höwesjeňlik etmeli bolýar.

    -Seniň diýýän çeper höwesjeň sahypalar birleţip, professional sahypa döredip bilmezlermik-ä?

     -Bu barada, ýagny birleţen sahypalar barada biz klubda-da maslahat edipdik. Her kim goldady, eger birleţip bolsa bu gaty gowy bolar. Birimiz habarlar üstünde iţlesek, birimiz sport, birimiz edebiýat, ýene birimiz taryh.... umuman her kim oňaryp biljek bölümi boýun alsa, we onuň üstünde iţlese gowy hem-de peýdaly bolardy. Emma, bu zatlar üçin boţ wagt gerekdigini hem unutmaly däl. Boţ wagtdan soňra-bolsa biziň biri-birimizi gowy tanamagymyz hem gerekdir. Zorluk bilen welin hiç kimi birleţdirip bolmaz. Umuman, bize zorluk etjek hem ýok-la. Gowusy, birleţmegiň baţlangyjy hökmünde biri-birimizi internetde gowy tanaly, kim näme edip biljekdigini öwreneli, ynanyţaly... Ţeýlelik bilen, biziň isleýän Birleţigimiz ýuwaţ-ýuwaţdan, öz-özünden dörär gider...

      -Nesip bolsa, biz birleţip, çeper höwesjeňlikden professionallyga ädim ädip bileris, häzirlikçe welin, göwnüme bolmasa, biz gürrüňlerimiz bilen dostlarymyzyň köp wagtyny alýan ýaly...

    -Düsündim. Dogrudan hem olaryň wagtyny almaly. Men sözümi jemläýin. Biz adamdyrys, ýalňyţyp hem bileris, üstünlik gazanybam bileris. Olar, Siz we men we beýlekiler hem ýalňyţmakdan azat däldiris. Meniň pikirimçe, adamyň iň uly ýalňyţy birini gaty öwmek ýa-da birini gaty döwmek. Geliň aramlyk bolalyň. Az ýalňyţaly we köp üstünlik gazanaly.

    -Söhbetdeţlik üçin sag boluň! Janyňyz sag, keýpiňiz kök, baţyňyz dik, asmanyňyz arassa, görjegiňiz gowulyk, ykbalyňyz asuda bolsun. Ýene bir gezek gürrüňdeţligiňiz üçün köp sag boluň, gelip duruň!

     Bir adam barada söz sözlän wagtyń, oturup ońat oylanmaly bolyar. Çünki, bu içinde yaţap yören dünyämiziń iń akylly janlysy bolan ynsan; doymazak, irmezek, yadamazak we diyseń umytly bolar eken. Bu nukday nazardan bu durmuţy we bu durmuţ bilen göreţmekden yadamayan ynsanlary synlan wagtyń, bu ynsanlar üçin bu dünyäniń manysy ţol irmezekliginde, yadamazaklygynda, doymazaklygynda gizlin bolsa gerek! Gepiń tümmek yeri ynsan bolmagyn dińe bir ynsanlara mahsus bedenden ybarat däldigini ayan edyärler, bu irmezek ynsanlar. Çünki olar pikirlenmegi, gülmegi, aglamagy bilyärler, iń esasy bellenmeli zat bolsa, bu bilyän zatlarynyń bir sebäbiniń barlygyny bilyänligidir. źagny gülkiniń haçan we näme üçin sowallaryna säginmezden jogap berip bilyänligidir. Gürrüńlerimizi kän köpeldip, siziń içińize giren iç gysgynç howa boljak bolup oturman, eysem – de bu günki myhmanymyz babatda men hem öz oy - pikirlerimi goţmagy makul bildim. Ynha bu yerde bize beren gürrüńlerinden we biziń sowallarymyza jogap beriţ ukybyndan – da belli bolţy yaly, doymazak, yadamazak, irmezek we umyt bilen öńe dogry yöremegi baţaryan Aman agamyz! Ynsanlar doymazak yadamazak diydik, aslyna seredip otursak munuń hem bir sebäbini tapaysak gerek. Meniń pikirime görä Aman agamyzyń doymazaklygy, halal bolmak üçin onuń bedeninde aylanyan ganyndan bolsa gerek. źagny Aman agamyz, bu durmuţ mańa köp zat berdi, men durmuţa näme berip bilerin sowalyna jogap gözlemek we munyń hötdesinden gelmek üçin umyt bilen haydayanlygy sebäplimikä diyyärin. Hawa, bu durmuţ bize köp zat berdi, emma bizden bu durmuţ gelip hiç zat islemedi. źöne ţu biziń ruhumyza we kalbymyza sińen ynsanlyk duygymyz durmuţa bir zatlar bermegimiz üçin her wagt üstümize dikilen gazyk bolup duryar. Ynha köpleriń yakyndan dosty, belki – de köpleriń iń yakyn syrdaţy AgAjAn bu gaybana dünyäde uly iţler etdi, watandan we ene – atadan uzakdaky birentek garagözlüje türkmen yaţlaryna täze habarlar berip durdy. Köpleriń gyya bakmalaryna ähmiyet hem bermedi, yene – de biz bilen bolmak isledi, elinden gelenleri bize bermek isledi. Köp dostlaryń pikirini baţka dostlar bilen paylaţmagynda uly yardam eli boldy. Belki Aman agamyz bu yazylan zatlar ynanmaz, çünki baţdada belläp geçiţimiz yaly onuń üçin edilen bu iţler iţ däl, bularyń hemmesi iţjagazlar bolup duryar we netijede - de onuń doymazaklygyny görmegimize mümkinçilik döreyär. Dińe bir sahypa däl, dürli temalarda klublarda pikir alyţyp beriţyär, wagtal wagtal jedelleţmeler bolyar, belki – de ţol jedellerde gatyrak gidyändiris. Umydym göwünlerimizi birek birekden uzaklaţdyrayjak duygular yokdyr. Gysgaja, ömrümiziń gymmatly wagtyny dińe gowy zatlar üçin sarp edeliń. Düţünyän, bu gymmatly wagt her wagt biziń bilen birlikde, yöne bu bizińkimikä? Ynha Aman agamyz meń gözümde bu sowalyń jogabyny bir kemsiz bilyän bir AgAjAN! Pursatdan peydalanyp gadyrdan myhmana, beren gyzykly gürrüńlerine çäksiz sag bolsunlarymy aytyan, ülkämiz we ülkämiziń raydaţlary üçin eden iţleri üçin minnetdarlygymy bildirmekden hoţnutlyk duyyaryn, goy mundan soń hem iţleri oń bolsun, ony durmuţ doyurmasyn, durmuţ ony aç goyup köp iţlemegine, köp zatlar döretmegine yardam etsin... Yöne ony durmuţ yaţatmasyn, ol durmuţy yaţasyn... 

   Biderek geçäýjek wagt ýaly biderekligiń ýoklygyny bileliń! Ynsanlaryń ünsüni çekmek üçin dälde, ynsanlaryń ünsüni çekäýjek durmyţda ýaţalyń we bu durmyţa laýyk ynsanlar boljak bolalyń... 

Hormat bilen;

  Döwran Meredow